De meester en zijn knecht: oud verhaal in een nieuw jasjeDasha van AmsterdamLa Nozze de Figaro Opera Zuid / 10 jun. 2010
Gezien in: Stadsschouwburg
De laatste productie van dit seizoen bij Opera Zuid is ‘La Nozze de Figaro’, een van de bekendste opera’s van Wolfgang Mozart. De regie is dit keer in handen van twee jonge regisseurs: Sybrand van der Werf en Nynke van den Bergh.
Deze voorstelling is een lust voor het oog. Naast de prachtige muziek en mooie stemmen is er veel aandacht besteed aan het toneelbeeld, vaak met humor. Terwijl de solisten op het voortoneel het verhaal vertellen door hun stemkwaliteiten aan de man te tonen, gaat het leven, de liefde en alles wat erbij hoort op het achtertoneel gewoon door, alleen dan non-verbaal. De toeschouwer heeft op een moment een scala aan beelden waar hij zijn aandacht op kan vestigen. De handelingen achterop het toneel leveren commentaar op het centraal verhaallijn. Daarmee krijgt deze productie diepte, die verder gaat dan prachtige zang of een mooi decor.
De balans tussen grappig en kluchtig luistert nauw, de makers van La Nozze weten het evenwicht te vinden. Sommige beelden –een man, die zijn eerste stappen maakt op vouwenschoenen met hoge hakken – horen nog bij de oude klucht traditie.
In deze enscenering verrijken een paar beelden: de mobiele telefoons worden veelvuldig gebuikt – grappig en vervreemdend; een van de personages heeft zelfs een zaagboor bij zich om een kast te openen – ook dit is nieuw. Daarnaast is de boventiteling ‘geactualiseerd’: in de vertaling wordt het hedendaagse taalgebruik gebezigd: ‘lulhannes’, ‘stoned’ en ‘wiet’ worden hier in de boventiteling gebruikt. Deze zijn doorgaans niet gebruikelijk in de operataal. Dit gegeven nodigt de toeschouwer uit om de vertaling te volgen. Hierdoor concentreert men zich dus niet alleen op zang, wat opmerkelijk is bij de opera. Onverwachte (tekst)ingrepen geven de voorstelling en het ‘bekende’ verhaal nieuwe betekenis, andere inzichten, interessante benaderingen.
De Lust is het thema in La Nozze. De makers gebruiken verschillende elementen om de verschillende facetten van deze opera te benadrukken: de mannen en vrouwen op de achtergrond die continu met elkaar aan het flirten zijn; de tuin (der lusten) waar de nachtelijke ontmoetingen plaatsvinden, een danser die alles fysiek uitbeeldt - en daarmee de schoonheid van het lichaam vertegenwoordigd. Soms wordt het hoofdpersonage door haar tegenspelers (ook belangrijke personages) bij haar borsten gepakt of in haar kont geknepen.
Deze opera is erg geslaagd te noemen. Het bekende verhaal wordt fris, vrolijk en met humor gepresenteerd. Er zitten veel subtiele dingen in, maar ook een aantal overduidelijke ‘beeld’ mededelingen. Hiermee krijgt La Nozze iets van een speelplaats waar men helemaal los kan gaan in de verbeelding. Dit geeft vrijheid aan een eeuwenoude opera die al vele en vele malen is opgevoerd. Uiteindelijk gaat het om de emoties die mensen beleven: verliefdheid, jaloezie, blijdschap en verdriet. Door het verhaal van Figaro tegen de achtergrond van anderen te plaatsen, is het verhaal humaan en herkenbaar. Deze opera is het bezoeken waard, voor de stemmen, voor de acteerprestaties en ook voor het verhaal, in een nieuw taaljasje.
