Tot in de puntjes uitgedacht
Annette Dielemans
Sunday in the park with George M-Lab / 10 jun. 2010
Gezien in:

---

In het kader van de 80e verjaardag van musicaltheater innovator Stephen Sondheim, trekt M-Lab alles uit de kast. Zij organiseerden het Sondheim 80 Festival, waarin verschillende voorstellingen, workshops en zelfs een – gezien de niet makkelijk meezingbare Sondheim-muziek – zeer uitdagende Sondheim Sing-a-long. Klapstuk van dit festival is de eerste professionele Nederlandse opvoering van Sunday in the park with George. Niet de meest bekende titel en zeker geen toegankelijke voorstelling. In tegendeel.

Sunday in the park with George is gebaseerd op het leven van de Franse schilder George Seurat, grondlegger van het pointillisme. Een wetenschappelijke stroming binnen het impressionisme, waarbij – in plaats van kleuren te maken door verf te mengen – kleuren gemaakt worden door verfstippen in de primaire kleuren op het doek naast elkaar te plaatsen, waardoor de hersenen secundaire kleuren waarnemen. Een kunstvorm met wetenschappelijke precisie dus. En precies dat lijkt sterk van toepassing op deze voorstelling. Technisch gezien klopt alles en is de musical tot in de puntjes uitgedacht, maar toch lijkt de voorstelling niet echt tot leven te komen, zoals de kleuren in het pointillisme dat wel doen.

In de eerste akte ontmoeten we schilder George Seurat, voortreffelijk gespeeld door Alex Klaassen. We zien een integere, mysterieuze man die het liefst ín zijn schilderijen zou kruipen en daarbij zijn gehele omgeving en zelfs geliefde – Dot, geloofwaardig gespeeld en helder gezongen door Elise Schaap - vergeet. Zondag na zondag zit George in het park te schilderen en zet de mensen om zich heen op papier. De personages krijgen de aandacht, van zowel George als het publiek, maar deze losse flodders – waarmee zeker een mooie link gelegd kan worden naar het pointillisme – komen pas aan het einde van de eerste akte bij elkaar. Pas dan valt alles op zijn plek. De losse stipjes – in de vorm van de verschillende personages in de eerste akte – vormen één geheel in het bekendste werk van George Seutat: Un dimanche après-midi á l’île de la Grande Jatte (oftewel Een zondagmiddag op het La Grande Jatte eiland).

Was het hierbij gebleven, dan was Sunday in the park with George, ondanks de ontzettend trage opbouw en weinig zeggende verhaallijnen, een mooi evenwichtig en afgerond geheel geweest. Echter; er komt een tweede akte. Een tweede akte die een complete stijlbreuk is met wat we eerder gezien hebben. Van 1886 – het jaar waarin het schilderij voltooid werd – schieten we ineens door naar het heden, waarin het achterkleinkind van George – wederom genaamd George en gespeeld door Alex Klaassen – een presentatie houdt en een ‘installatie’ laat zien, gebaseerd op het oude schilderij van George Seurat. Ineens speelt men met een compleet andere speelstijl, wordt de vierde wand doorbroken, gaat alles snel, van hot naar her en volgt de ene cliché de andere op. Wanneer de ‘jonge George’ naar het Grande Jatte eiland gaat en daar de ‘geesten’ van de personages uit het schilderij tegenkomt en hierdoor opnieuw inspiratie vind voor zijn werk én zijn leven, is dit weinig anders dan voorspelbaar.

Alles behalve voorspelbaar is de vormgeving van Sunday in the park with George. Ook hier komt – net als in het verhaal – het pointillisme terug. De kostuums – ontworpen door Maya Schröder – zijn bijzonder inventief. Door gebruik te maken van stoffen met enkel stipjes passen de personages perfect in het schilderij en gaan zij er zelfs in op. Daarnaast is gebruik gemaakt – en geëxperimenteerd met – verschillende soorten projecties – door Coen Bouman. Zo worden er beelden geprojecteerd op een achterscherm, maar ook op een doorschijnend gordijn – waardoor verschillende lagen kunnen ontstaan en personen op kunnen gaan in de projectie – en losse panelen. Hoewel er geen verder decor is, komt de wereld waarin de musical zich afspeelt hierdoor in de verbeelding absoluut tot leven. Ten slotte is ook de muziek veelal staccato, wat wederom een gevoel van pointillisme oplevert. Qua vormgeving en muziek is er dus nauwelijks iets aan te merken.

Sunday in the park with George is met bijna wetenschappelijke precisie tot in de puntjes uitgewerkt. Wat dat betreft valt er niets op aan te merken. De muziek, de kostuums, de projecties én het verhaal hebben allemaal een connectie met het pointillisme wat in de basis ligt van deze voorstelling. Maar deze nadrukkelijk overwogen en precies geplaatste ‘puntjes’ kunnen de hersenen helaas niet overtuigen er een nieuw en groter geheel van de maken, de show tot leven te brengen. Iets wat wel het geval is met de kleuren in het pointillisme. Sunday in the park with George is een interessante musical, perfect uitgevoerd en met bewonderenswaardige vormgeving, maar het mist helaas de geest om je mee te voeren naar een hoger niveau.