ALL THE WORLD’S A STAGE
Annette Dielemans
Rumor Het Lab / 20 mei. 2010
Gezien in: Beatrix Theater

---

“All the world’s a stage
And all the men and women merely players”
As you like it – Shakespeare

Hoewel Shakespeare niets met de nieuwe voorstelling Rumor van Het Lab Utrecht – gespeeld tijdens Festival aan de Werf – van doen heeft, is bovenstaand citaat perfect van toepassing. Wat is gespeeld, wat is echt? Wie zijn de acteurs en wie toevallige voorbijgangers die in het geheel betrokken worden of er juist bewust afstand van doen? Of is eigenlijk iedereen die in beeld komt een speler? En wat is dat toch, dat mensen – blijkbaar - de neiging te hebben te reageren of iets van zich zelf willen laten zien als zij merken dat er naar hen gekeken wordt? “Alles is spel, er zijn geen regels”, zo zegt één van de jongeren tijdens de voorstelling. En dat is precies het gegeven waar regisseuse Giselle Vegter mee speelt in Rumor.

Het concept van Rumor is vaker gebruikt, maar het blijft een interessant gegeven. Vanuit een foyer in het Beatrix Theater met een grote glazen wand, kijkt het publiek uit over het Jaarbeursplein. Constant zijn er mensen aanwezig op het plein; mensen trekken een sprintje om nog net de trein te halen, zijn op zoek naar hun fiets, drinken wat op het terras van Diner ’66, wachten op de bus of doen buiten een sigaret in de pauze van de tevens in het Beatrix Theater gespeelde musical Joseph. Tussen deze mensen door lopen een aantal acteurs die het publiek in de foyer kan horen door middel van koptelefoons. De spelers staan op het plein, soms met de rug naar het publiek toe, tussen alle andere mensen, dus het is vaak een zoektocht wie we horen praten. In de loop van de tijd blijken steeds meer mensen erbij te horen; de donkere jongen die steeds staat te bellen, de vrouw die zichtbaar steeds onrustiger wordt omdat haar vriend maar niet komt, een groepje jongeren dat elkaar opstookt, een meisje wat alles observeert en een zwerver die meer wijsheid met zich mee draagt dan je zou verwachten. Ogenschijnlijk hebben de karakters niets met elkaar te maken, tot een spelletje van de jongeren uit de hand loopt waardoor tenminste één leven drastisch zal veranderen.

Het gegeven van Rumor is spannend: het publiek kan niet zomaar achterover in een stoel zitten en kijken, maar moet actief meedoen. Zoeken naar de personages die spelen, bij elke persoon op het plein een beslissing maken: hoort dit erbij of is het een toevallige reactie van voorbijgangers? Wat is realiteit, wat is fictie?
Het nadeel bij de uitwerking van dit concept in Rumor is dat er eigenlijk te veel tekst is. Er zitten lange monologen in waarbij de aandacht verslapt. Juist omdat de toeschouwer gedwongen wordt zo actief te kijken en te luisteren, is de tijdspanne waarin de aandacht bij tekst kan blijven erg kort, waardoor sommige delen van het verhaal – of de diepere moralistische boodschappen – niet altijd even goed opgepikt worden. Met name afleidend – wat in dit geval juist een compliment is – is Hein van der Heijden als de zwerver. Hij blinkt uit in de scènes waarin hij niet aan het woord is, maar gewoon wat schuifelt en rommelt op het plein, fietsen recht zet en – toevallige? – voorbijgangers aanspreekt. Een feest om naar te kijken, maar hij neemt daarmee wel de aandacht van de rest weg.

Hoe dan ook, Rumor is absoluut het aanraden waard: hoewel de tekst soms het onderspit moet delven, maakt het concept van het ‘op een veilige afstand bekijken’ en tegelijkertijd de gedwongen activiteit van de toeschouwer vanwege de constante frictie tussen realiteit en fictie, de voorstelling tot een intrigerend en spannend geheel. Het kriebelt zelfs om de voorstelling nogmaals te gaan zien, of misschien stiekem op het plein te gaan zitten om zo deel uit te maken van de voorstelling. Want als we – zoals Shakespeare zegt – toch allemaal spelers zijn, mogen we dan ook participeren? Wat zou er gebeuren? En zou het publiek in het theater ons dan als fictie of realiteit beoordelen? Je doet het niet, maar er wordt zeker gespeeld met de gedachte. En als er over dit soort dingen gedacht wordt, hebben de makers absoluut iets goed gedaan.