MET JE HOOFD IN DE WOLKEN
Annette Dielemans
Cloud Duda Paiva Company / 07 dec. 2009
Gezien in: Stadsschouwburg

---

In het Dancing on the Edge Festival komen artiesten en instituten uit Nederland en het Midden-Oosten bij elkaar om samen theater te maken. Theater dat zich zowel letterlijk als figuurlijk op grenzen afspeelt en daar ook aan voorbij kan gaan. Zoals Cloud, een samenwerking tussen de Nederlandse Duda Paiva en de Iraanse Yaser Khaseb, waarin alles mogelijk lijkt te zijn. Beide theatermakers maakten internationaal furore met hun bijzondere perfomances, waarbij zij dans, mime, theater en poppenspel laten samensmelten. In het Dancing on the Edge Festival in 2007 ontmoetten zij elkaar voor het eerst, dit jaar spelen zij samen een betoverende voorstelling op hetzelfde festival.

Stel je een mooie zomerdag voor, met hier en daar een wolk die in de hemel hangt. Hoe met je rug in het gras kan liggen kijken hoe de wolken langzaam voorbij trekken en alles kunnen voorstellen, als je maar goed genoeg kijkt. Dat is precies het gevoel dat Cloud – met name in de opening – oproept. Op het toneel staat een bankje, waarop onder een deken een man ligt te slapen. Boven hem hangt een grote wolk. Wanneer de voorstelling begint klinkt er een lieflijk muziekje en gebeurd er tijdlang niets. De hele zaal kijkt vol verwachting naar de wolk, en wanneer Yaser Khaseb in de wolk verschijnt en er mee gaat spelen, komen alle verwachtingen – meer dan – uit.

Cloud laat zien hoe een opstandig stukje wolk zich los maakt van de veiligheid in de mooie blauwe lucht en naar de aarde afdaalt en terecht komt in een aards avontuur. Op aarde komt het wolkje – een pop in de vorm van een klein mensje, maar helemaal zacht en vormbaar – terecht tussen twee tegenpolen: de aardse dakloze drugsverslaafde Paiva en de sprituele, zweverige en bijna hemelse – hij komt ook uit de wolken – Khaseb. Beide heren bedienen het wolkje, dan wel om en om, of tegelijk en weten het wolkje tot leven te brengen. Het wolkje is niet zomaar een pop, maar een wezentje dat ademt, leeft én daadwerkelijk een persoonlijkheid krijgt. En daarmee worden ook juist de overeenkomsten en verschillen tussen beide theatermakers benadrukt. Er wordt gezocht naar een gezamenlijke taal, die beiden performers uiteindelijk samen op een hoger niveau brengt: letterlijk in de wolken.

Cloud zit ontzettend goed in elkaar. Hoewel er op sommige momenten weinig gebeurd zit de gehele zaal toch ademloos toe te kijken. Dit komt mede door een vrij eenvoudig, maar mooi uitgewerkt decor – met name de wolk lijkt in combinatie met het lichtontwerp bijna levensecht -, en een goed aansluitend geluidsontwerp wat absoluut een meerwaarde aan het geheel geeft. Maar het meest intrigerend zijn Paiva en Khaseb zelf. Zij hebben een totale beheersing over hun lijf, hun lichaamstaal, gezichtuitdrukking én over het wolkje dat zij tot leven brengen. Zij dwingen het af om naar hen te kijken. Daarnaast zitten er prachtige vondsten in, zoals de opening waarin Khaseb ‘wolkverschijningen’ maakt en de toeschouwer met een beetje verbeelding daadwerkelijk dieren, mensen en andere verschijningen ziet ontstaan. En voor wie Cloud heeft gezien, zal een suikerspin nooit meer de associatie met wolken verliezen.

De twee uitmuntende performers zijn aan elkaar gewaagd en dagen elkaar uit, waardoor de hele voorstelling op een hoger niveau getild wordt. Paiva en Khaseb maken Cloud intrigerend, grappig en zelfs ontroerend en het is dan ook een genot om naar te kijken. Een half uur even van de wereld. Een half uurtje met je hoofd in de wolken.